«Ծնունդի Տօնակատարութիւնը»

Ղուկաս 2:17-20

Տօնական օրերը չեկած ամէն կողմ եղած զարդարանքները, լոյսերն ու ծառերը կը յուշեն թէ Ծնունդը մօտ է: Ազատուղիներն ու ճամբաները խճողուած եւ ուսանողներ արձակուրդի կը պատրաստուին: Շատերու համար Ծնունդը պատեհ առիթ է ճամբորդութիւն կատարելու եւ աւելի բարեխառն կլիմայ ունեցող վայրեր երթալու եւ կամ հակառակը: Ուրիշներու համար Ծնունդը հաւաքոյթներ կազմակերպելու կերուխումի հրաւէրներ կատարելու առիթ է, իսկ ոմանց ալ փափաքը աջին ու ձախին նուէրներ առնել է: Դժբախտաբար վերոյիշեալները մարդոց մեծամասնութեան համար կեդրոնական տեղ կը գրաւեն, բայց ասիկա սովորական արձակուրդ մը չէ, իրողութեան մէջ հիասքանչ դէպք մըն է:

Դուն ինչպէ՞ս կը ծրագրես տօնել Ծնունդը: Եկէք միասնաբար յիշենք թէ ինչո՞ւ Ծնունդը կը տօնախմբուի: Որպէս Հայեր այս երկրին մէջ, ուղղակի կամ անուղղակի կերպով երկու անգամ կը յիշենք Ծնունդը: Գիտէ՞ք, կրկնակի տօնախմբութիւնը մեզ կը դնէ կրկնակի պատասխանատուութեան առջեւ: Աստուած Իր Որդին ղրկեց որ մսուրին մէջ ծնի եւ ըլլայ մարդոց Փրկիչը, մեր բաժինը ըլլալու է յիշատակել ու տօնախմբել մասնայատուկ կերպով, Աւետարանի լոյսով առաջնորդուած: Աստուածաշունչը Ծնունդի պատմութեան հովիւներով մեզի, բոլորիս կ’ահազանգէ թէ խրախճանքներու, հաւաքոյթներու, արձակուրդներու, լոյսերու եւ գնումներու մէջ, որոնք ինքնին սխալ արարքներ չեն, անդրադառնանք ու կատարենք նաեւ հոգեւոր առողջ արարքներ:

Չորս գործողութիւններու պէտք ունինք.-

• Իմացնել.- Առաջին յայտարարութիւնը, բարի լուրը անշուք ու ընկերութեան մէջ անտեսուած հովիւներուն տրուեցաւ: Թերեւս կը հարցնես ինչո՞ւ հովիւներուն եւ ոչ քահանաներուն կամ դպիրներուն: Հովիւներուն այցելելով ու տալով աւետիսը հրեշտակը յայտնեց Աստուծոյ շնորհքը մարդկութեան հանդէպ: Հովիւները Իսրայէլի ամենէն յետիններն էին: Անոնց գործն ու աշխատանքը ծիսականօրէն անմաքուր ըրած էր զիրենք եւ հետեւաբար տաճարէն հեռու պէտք էր մնային: Վերոյիշեալ Աստուածաշնչական համարներուն սկիզբը կ’ըսէ «երբ տեսան իմացուցին»: Դուն ուրիշներու կ’իմացնե՞ս, կը տեղեկացնե՞ս եւ կը վկայե՞ս ինչ որ իմացա՞ծ ես: Մտայղացումը ունեցիր քաջօրէն ուրիշներու տեղեկացնելու թէ աշխարհի Փրկիչը ծնած է եւ Ան քու Փրկիչդ է:

• Զարմանալ.- Հովիւները արտօնութիւն չունէին դատարանի մէջ վկայ ըլլալու, սակայն Աստուած գործածեց խոնարհ հովիւները ըլլալու ականատեսները մարգարէութեան կատարման (Մեսիայի ծնունդին): Հրեշտակները փորձառութիւնը չունեցան ճաշակելու Աստուծոյ շնորհքը, ուստի չեն կրնար վկաներ ըլլալ ինչպէս մենք կրնանք: Հովիւները գեղեցիկ, ընդօրինակելի օրինակներ են բոլորիս համար, անոնք պատգամը հաւատքով ընդունեցին եւ անմիջապէս հնազանդեցան: Զուարճալի բաները մեզ հեռու կը պահեն  լրջօրէն խոկալէ եւ բանի մը մասին մտածելէ: Ծնունդը սքանչելի ժամանակ է զուարճանալու, բայց հատուածին մէջ կ’ըսէ, «կը զարմանային»: Եկէք խորհինք պահ մը, ահա մաքրութիւնն ու սրբութիւնը փաթթուած փոքրիկի մը ծնունդով, ահա ուրախութիւնը ողբերգութեան մէջ եւ ահա մեծ զուարթ յայտարարութիւն մը հովիւներուն: Ահաւասիկ փոքրիկը ծնած է մեռնելու համար եւ թագաւոր մը ծնած է աղքատիկ ախոռին մէջ: Դուն կրնա՞ս տրամաբանութեամբ եղածը պատկերացնել ու բացատրել: Միայն կը զարմանանք այս սքանչելիքին վրայ:

• Մտածել.- Մարիամ իր տան մէջ չէր, ան հրաշքով զաւակ մը ծնաւ, հրեշտակներ այցելեցին, հովիւներ եւ ժողովուրդ զարմանքի մէջ էին: Նորածինը Աստուծոյ խաղաղութիւնը եւ հաճութիւնը կը բերէր, ինչպէ՞ս, ինչպէ՞ս կ’ըլլայ: Կրնանք դիւրութեամբ մոռնալ Ծնունդին կարեւորութիւնն ու իմաստը մինչ մխրճուած ենք եւ տարուած արտաքին տօնախմբութեամբ: Դուն ժամանակ ստեղծէ մտածելու եւ խոկալու: Մինչ հովիւներ եւ ուրիշներ լսելով Ծնունդի լուրը զարմացան ու հիացան, իսկ Մարիամ այս բաները սրտին մէջ պահելով կը մտածէր: Շատեր յաճախ որեւէ լուրի մը մեծ զգացումներով կը պատասխանեն, սակայն զգացումները կը շոգիանան ու պատգամին հետաքրքրութիւնն ու խոր իմաստը կ’անհետանայ: Մարիամ ընտրեց խորհիլ, մտածել եւ խոկալ:

• Փառաւորել .- Այս հովիւները հրեշտակներուն փոխարինեցին երբ փառաւորեցին Աստուծոյ: Ինչո՞ւ, որովհետեւ Աստուծոյ հետ խաղաղութիւնը իրականութիւն է: Յստակ է թէ մեր բոլոր ձախողութիւններով, յուսահատութիւններով, չար խորհուրդներով եւ սարսափելի մեղքերով, կրնանք Աստուծոյ հետ խաղաղութիւն ունենալ ու ահա՛ Աստուծոյն փառաւորելու բացառիկ առիթ մը: Հրեշտակները կը փառաւորէին, հովիւները կը փառաւորէին, մենք ալ փառաւորելու ենք, որովհետեւ Յիսուսով հաշտութիւնը իրականացաւ: Երկրորդ համաշխարային պատերազմին ժեներալ Այզընհաուր Եւրոպա կը գտնուէր, հօրը մահուան լուրը ստացաւ, ի՞նչ պիտի ընէր, Ամերիկա վերադառնալը անկարելի էր: Գրասենեակին դուռը գոցելով իր զգացումները թուղթին յանձնեց եւ ապա գնաց իր պատասխանատուութեան: Եթէ Այզընհաուր եւրոպայի մեծագոյն պատերազմի միջոցին ժամանակ կը գտնէ խորհելու իր երկրաւոր հօր մասին, իսկ մենք ժամանակ պէտք չէ գտնե՞նք դուռը գոցելու, Աստուածաշունչը բանալու եւ ապրելու Ծնունդի դէպքը:

Յիսուս Ինքն է մեր տօնախմբութիւնը եւ այս տարի արտաքին խրախճանքի, հաւաքոյթի, ճամբորդութիւններու եւ հրաւէրներու մէջ նաեւ իրականացնենք Աստուածշնչական տօնախմբութիւնը՝ իմանալով, զարմանալով, մտածելով եւ փառաւորելով: n

© 2018 by Dikran Shanlian, Originally Published in «Բարի Լուր» Տարի 26,  Թիւ 230

Անսպասելիին Աստուածը

Ղուկաս 2:15-20

by Rev. Dikran Shanlian

Ո՞ւր կ’ուզես Աստուծոյդ երկրպագել: Ամենակարող ու հզօր Աստուծոյդ պաշտելու ո՞ւր յարմար կը տեսնես: Ոմանք կ’ուզեն երկրպագել փառաւոր տաճարներու մէջ, Նոթըրտամի, Վատիկանի կամ Էջմիածինի, իսկ ուրիշներ կը գոհանան մատուռներով եւ աղօթատուներով: Արդեօք առաջնակարգ նախընտրութիւնդ պիտի ըլլա՞ր պաշտել Զայն ախոռի մը մէջ, մսուրին առջեւ: Մսուրը սրբութեանց սրբոց էր, որովհետեւ Յիսուս հոն էր: Հրեշտակներու միջոցով աննշան հովիւներուն տրուած էր պատգամը, ինչու ո՛չ քահանաներուն, դպիրներուն կամ տաճարի իշխաններուն: Երկնային զօրքերը հովիւներուն այցելելով բացայայտեցին Աստուծոյ գերազանց շնորհքը մարդկութեան հանդէպ: Հովիւները Իսրայէլի նախատուածներն էին, ընկերութեան ամենէն յետին դասակարգը: Անոնց աշխատանքը ծիսականօրէն զիրենք անմաքուր ըրած էր, եւ որպէս անմաքուրներ տաճարէն հեռու պէտք էր մնային: Մեսիան եկաւ ըլլալու թէ Բարի Հովիւը եւ թէ Աստուծոյ Գառը զոհուելու աշխարհի մեղքին համար: Շատ հաւանաբար այս հովիւները կը հսկէին այն հօտերուն, որոնցմէ տաճարին ծառայութեան համար զոհեր կը հայթայթուէին: Այս հովիւներուն առաջին անդրադարձը եղաւ պաշտել: Անոնք ոչ միայն Աւետիսը առաջին լսողներն էին, նաեւ Ծնունդի առաջին պատգամը տուողները եղան: Անոնց սրտերը հիացումով պոռթկաց:

Այս է ճշմարիտ երկրպագութիւնը – նախ Քրիստոսի առջեւ ծնրադրել, որպէսզի ետքը, ուրիշներու առջեւ կենալով հռչակել փառաւոր փրկութիւնը: Հովիւները դիւրութեամբ չէին խաբուեր, անոնք աշխարհի գործնական մարդերն էին. քիչ գործ ունէին, ձեւակերպութեան, պաշտօնականութեան եւ կեղծիքի հետ: Եթէ իրենք ըսին, հրեշտակներ տեսան, գացին ու գտան Ծնունդին վայրը, պէտք է հաւատաս: Նախ մէկ հրեշտակ երեւցաւ, թերեւս Գաբրիէ՞լը, տուաւ բարի լուրը, եւ ապա իրեն հրեշտակներու երգչախումբը միացաւ ու փառաբանութիւն երգեցին: Առաջին անգամ ըլլալով, դարեր ետք, Աստուծոյ փառքը երկիր վերադարձաւ: Եթէ իրենք ըսին, հրեշտակներ տեսան, գացին ու գտան Ծնունդին վայրը, պէտք է հաւատաս: Նախ մէկ հրեշտակ երեւցաւ, թերեւս Գաբրիէ՞լը, տուաւ բարի լուրը, եւ ապա իրեն հրեշտակներու երգչախումբը միացաւ ու փառաբանութիւն երգեցին: Առաջին անգամ ըլլալով, դարեր ետք, Աստուծոյ փառքը երկիր վերադարձաւ: Եթէ քաջ ու խիզախ հովիւները վախցան իրենց լսածով ու տեսածով, վստահ եղիր որ իրականութիւն է: Մի՛ վախնաք-ը կարեւոր չէ, կարեւորը, մեծ ուրախութեան Աւետիսն է տրուած բոլորին, ոչ միայն Հրեային: Աստուծոյ աշխարհ գալը քաշեց, հրապուրեց, գրաւեց ու մաքնիսացուց հովիւներուն… ու ճամբորդեցին հեռաւորութեան մէջ տեղ մը, անոնք յօժարեցան ճամբորդել:

Առաջին ծնունդը հովիւներուն վազքն էր, որոշապէս այս օրերու մեր վազքերը տարբեր են: Երկու հազար տարիներ առաջ այս երկնարագ պատգամը տրուեցաւ, այսօր ալ կը տրուի… Ոմանք կ’ուզեն ներշնչուիլ մթնոլորտէն, իսկ ուրիշներ մթնոլորտը կը ներշնչեն: Այսօր ծնրադրողներ չեն կայնիր ու պատմէր, ուր մնաց չծնրադրողները: Հովիւները բարի օրինակ են մեզի, անոնք հաւատքով պատգամը ընդունեցին եւ արտորնօք հնազանդեցան: Անոնք գտնելէ եւ ունենալէ ետք, ուրիշներու փոխանցեցին… ու փոխարինեցին հրեշտակներուն հաղորդելով պատգամը ուրիշներուն ու իրենց կեանքը զԱստուած փառաւորող եւ օրհնեալ կեանք մը եղաւ:

© 2016 by Dikran Shanlian, Originally Published in «Բարի Լուր» Տարի 24,  Թիւ 222

One Starry Night

AEBC hosted One Starry Night once again this Christmas season on December 26th. The Christmas Event featured a walk-through experience of Bethlehem. Families exchanged their “currency” at the City Gate for Roman denari and then explored various stations at the Bethlehem Marketplace with the Nativity story in the Stable. Upon exiting, guests were able to visit with the Magi at the Stargazer Camp.

Read more