170th Anniversary of the Armenian Evangelical Church

Reform was on the agenda of the Armenian Church off and on over the centuries. Developments in society and politics lead to religious movements at times, some of which met with some degree of success, but most of which did not last. The Armenian Catholic Church is one example of an enduring shift from the Armenian Apostolic Church, though one that maintains a great deal of the Armenian tradition.

A more radical change took place over the course of the 19th century, as American missionaries made their way to the Ottoman Empire, at first to preach the Gospel to the Muslim and Jewish population, and later welcoming into their fold other native Christians, mostly Armenians. By 1836, a secret group had taken shape within the Armenian Church, known as the Congregation of Piety, which was meant to push for reform. It did not meet the approval of the Armenian Patriarchate, leading to its banishment from the Church. As a result, on July 1, 1846, thirty-seven men and three women together established the Armenian Evangelical Church in Constantinople, which, a few years later, was granted recognition by the Ottoman Sultan as the Armenian Protestant community (or “millet”, the official designation).

Since the very beginning, the Armenian Evangelical movement has had close ties to the United States, receiving strong support from the American missionaries at first, and later establishing roots in the New World on the way to self-sufficiency. As a matter of fact, the very first Armenian house of worship in America was an Armenian Evangelical church set up in Worcester, Massachusetts, in 1881 – a decade before an Armenian Apostolic church was built in that same town. The earliest Armenian immigrants to the United States were ones who followed the Evangelical path to receive their higher education in the country.

Indeed, it was in the field of education that the Armenian Evangelical Church had profound impact in the Ottoman Empire. By 1915, there were a number of high schools and colleges spread throughout Anatolia and Asia Minor, as well as technical and vocational schools, and also two schools for the deaf and the blind – something highly innovative for its time. The education of girls was also another aspect of the progressive nature of the Evangelical movement among Armenians. Many of the leaders of the Ottoman Armenian community, those targeted in particular on April 24, had received their education at Evangelical institutions. Even Sunday schools among Armenian communities were pioneered by the Armenian Evangelical Church. With 369 elementary schools, 54 secondary schools, and three seminaries before the genocide, there are 26 Armenian Evangelical educational institutions in the world today. That includes the only higher education establishment in the Armenian Diaspora – Haigazian University, in Beirut, Lebanon, founded in 1955.

Besides education in general, the Armenian Evangelical Church also had a profound impact on the Armenian language, especially with the translation of the Bible into modern Armenian, as opposed to the continued usage of Classical Armenian at the time. Publications were also made in Armeno-Turkish – the Turkish language using Armenian letters, for those who had lost their native tongue, but who maintained their Armenian identity otherwise.

The Armenian Genocide did not discriminate among the Armenian Apostolic Church, the Armenian Catholic Church, or the Armenian Evangelical Church: all were massacred, all were deported. All also organised themselves in the Armenian Diaspora – co-operating and enriching community life throughout the world – including the spreading of Armenian Evangelicals in the Middle East, Europe, the Americas, and Australia. With the collapse of the USSR in 1991, the Armenian Evangelical Church made headway in Armenia too, running its religious, educational, and philanthropic programmes in the country, as it does elsewhere, through such organisations as the Armenian Missionary Association of America (founded in 1918) – the main missionary and service arm of the Armenian Evangelical movement.

Originally published http://100years100facts.com/facts/armenian-evangelical-church-founded-constantinople-1846/

References and Other Resources

1. Vahan H. Tootikian. “Armenian Congregationalists flee from genocide and find a home in the U.S.”, Hidden Histories in the United Church of Christ – Volume I
http://www.ucc.org/about-us/hidden-histories/armenian-congregationalists.html
http://www.ucc.org/about-us/hidden-histories/hiddenhistoriesi.pdf
2. Karl Vartan Avakian. “The Armenian Evangelical Church, 1846-1996: A Historical Overview
3. Hagop Panossian. “ARPA Presentation – Contributions of the Armenian Evangelical Church to the Armenian Nation”, 35 minutes 41 seconds
4. J. Gordon Melton. “Union of the Armenian Evangelical Churches in the Near East”, Religions of the World, Second Edition: A Comprehensive Encyclopedia of Beliefs and Practices (edited by J. Gordon Melton and Martin Baumann). ABC-CLIO, 2010, p. 2956
5. Armenian Missionary Association of America
6. Haigazian University
7. Wikipedia: “Armenian Evangelical Church

Քրիստոնեային Մեծագոյն Պէտքը

«…Բայց Մխիթարիչը, Սուրբ Հոգին, զոր Հայրը իմ անունովս պիտի ղրկէ, անիկա ձեզի բոլորը պիտի սորվեցնէ, եւ ինչ որ ձեզի ըսի՝ միտքերնիդ պիտի բերէ»: Յովհաննու 14:26

by Rev. Dikran Shanlian

մէն Քրիստոնեայի մեծագոյն պէտքն է հասնիլ զօրութեան գաղտնիքին: Ի՞նչ է այս գաղտնիքը: Տուեալ գաղտնիքը պարփակուած է Եփեսացիներու նամակին 5:18-ին մէջ, «Մի գինովնանք գինիով, որուն մէջ ապականութիւն կայ, հապա Հոգիով լեցուեցէք»: Երբ Քրիստոնեայ կ’ըլլանք, վերստին ծնունդով Սուրբ Հոգին կու գայ եւ մեր մէջ կը բնակի, «չէ՞ք գիտեր որ դուք Աստուծոյ տաճարն էք եւ Սուրբ Հոգին ձեր մէջ կը բնակը»: Այդ նոյն վերստին ծնունդի պահուն Քրիստոնեան Սուրբ Հոգիով մկրտուած ու կնքուած է: Սուրբ Հոգին ունենալով մեր պէտքն է շարունակաբար լեցուիլ անով: Ահաւասիկ հինգ ճշմարտութիւններ այս գաղտնիքը ապրելու մասին.-

Ա– Սուրբ Հոգիով լեցուիլ կը նշանակէ գրաւուիլ, կառավարուիլ եւ իշխուիլ.–

Շատերու համար անհասկնալի զարմանք է Առաքեալին տուած յորդորը, ինչպէ՞ս կրնայ ան հակասել գինովութիւնը Սուրբ Հոգիով լեցուելու հետ: Երկար տարիներ առաջ հեթանոսական հաւատամք էր թէ աստուած կ’ապրի խաղողի հիւթին, արիւնին մէջ, ու աւելի գինի խմելով, աւելի գինովնալով մարդուն մէջ աստուած ներկայութիւն կ’ունենար եւ անով կը կառավարուէր: Պողոս Առաքեալ Եփեսոսի հաւատացեալներուն կ’ըսէ, եթէ ժամանակին կը խորհէիք գինովնալով աստուծմով լեցուած կ’ըլլաք, հիմա պէտք է գինովնանք ճշմարիտ Աստուծմով գրաւուելով – Հոգիով լեցուելով: Ոչ թէ երկրաւոր գինիով, հապա երկնայինով: Ուրեմն Սուրբ Հոգիով լեցուիլը կը նշանակէ Իրեն տալ ղեկը ու յանձնուած կեանք մը ապրիլ: Մարդը կառավարուելու է երկնայինով, այսինքն մեր մարմինները Իրը ըլլալու են: Հռովմայեցիներու նամակին մէջ Առաքեալը կ’ըսէ, «ձեր անձերը Աստուծոյ ընծայեցէք, որպէս մեռելներէ ողջնցած (6:13), նաեւ «ամէն մէկը նոյն միտքը թող ունենայ որ Քրիստոս Յիսուսի մէջ էր (Փիլ. 2:5), վերջապէս «ձեր բոլոր հոգին, շունչը ե մարմինը անարատ պահուի (Ա. Թես. 5:23):

Բ– Լեցուիլը Աստուծոյ ծրագիրն է.

Շատ նորադարձներ չեն նկատեր այս, չեն հասկնար եւ հետեւաբար չեն վայելեր Աստուծոյ պատրաստածը: Խորհէ պահ մը, Քրիստոնեան Քրիստոսի մարմնացումն է, Անոր յարուցեալ կեանքը ցոլացնողն է երկրի վրայ: Կարգ մը արեւելեան կրօններ կը պատգամեն թէ մեռնելէ ետք կրկին երկրի վրայ ներկայութիւն կ’ունենան անասունի կերպարանքով: Քրիստոնեան վերստին ծնունդի փորձառութեամբ Քրիստոսը կը մարմնացնէ, ձեւով մը Անոր վերարտադրութիւնն է: Եթէ կը հարցնենք, ինչպէ՞ս կ’ըլլայ այս, միայն Սուրբ Հոգիով: Աստուծոյ փափաքն է ոչ թէ պարզապէս կեանք պարգեւել, հապա աւելի կեանք, լեցուն կեանք: Եփեսացիներու 5:18-ի լոյսին տակ կը հասկնանք լեցուն, ճոխ կեանք մը Անոր ազդեցութիւնով պարուրուած: Ոմանք Սուրբ Հոգիով լեցուն կեանքին կը նային, որպէս անբնական կեանք մը ու կ’ըսեն թէ այս ըլլալու է շատ քիչերու բաժինը: Սակայն Աստուծոյ ծրագիրն է որ այս ըլլայ բնական կեանք մը բոլոր Իր զաւակներուն համար: Ասիկա ընտրութեան հարց չէ, հապա անհրաժեշտութիւն:

Գ– Ասիկա յաղթական եւ պտղաբեր կեանքին գաղտնիքն է.

Պահ մը կանգ առնելով անկեղծ քննութեան մը ենթարկէ անձդ: Արդեօ՞ք քեզի համար բացայայտ է բոլոր պատճառները տկարութեան, անպտղաբեր, անհաւատարիմ կեանքի ու ձախողութիւններու: Ինչո՞ւ մեր կեանքերը այն չեն ինչ որ պէտք է ըլլան: Ինչո՞ւ ծառայութիւնը ազդեցութիւն եւ արդիւնք չունի: Շատ պատճառներ կրնանք թուել, որոնք մակերեսային են, իսկականը,, միակն ու կեդրոնականը՝ Սուրբ Հոգիով չլեցուիլն է: Երբ գաղտնիքը բացայայտուած է ու գիտենք, մեզի կը մնայ պատուէրը կատարել:

Դ– Մէկ անգամուան փորձառութիւն չէ.

Կենսական է յստակացնել, որպէսզի յուսախաբութեան եւ պարտութեան չհանդիպինք: Վերստին ծնունդը մէկ անգամուայ փորձառութիւն մըն է, իսկ լեցուիլը շարունակական: Աշակերտներէն ոմանք երբ Գործք Առաքելոց 2:4-ի մէջ Սուրբ Հոգիով լեցուեցան, 4:31-ի մէջ կրկին լեցուեցան: Այս գործողութիւնը, Հոգիով լեցուիլը, ներկայ շարունակական է: Հաւատացեալը կրնայ Սուրբ Հոգին տրտմեցնել ու կորսնցնել… ոչ թէ ներկայութիւնը, այլ լեցունութիւնը: Եփես. 4:30 «Սուրբ Հոգին մի՛ տրտմեցնէք, որով դուք կնքուեցաք փրկութեան օրուանը համար»: Լուծումն ու դարմանը, նորէն լեցուիլ է:

Ե-Լեցուիլը ունի պայմաններ.

Անկեղծութիւն, փափաք եւ լրջութիւն, զղջում եւ խոստովանութիւն, վստահօրէն խնդրել ու հաւատալ աղօթքի պատասխանին: Ասոնք անհրաժեշտ պայմաններ են: Ի՜նչ երանավէտ վիճակ է երբ բոլոր Քրիստոնեանները մաքուր կեանքերով շարունակաբար կը լեցուին Սուրբ Հոգիով: Պէտքդ գիտցիր…ու հիմա… կատարէ զայն:

© 2016 by Dikran Shanlian, Originally Published in «Բարի Լուր» Տարի 24,  Թիւ 220

Cave Quest VBS

NEWS RELEASE

Armenian Evangelical Brethren Church Invites Children to Cave Quest VBS: Following Jesus, the Light of the World!

 

Glendale, CA  A summer kids’ event called Cave Quest VBS will be hosted at Armenian Evangelical Brethren Church from July 11, 2016 to July 15, 2016. At Cave Quest, kids explore what it means to follow Jesus through dark times. Kids participate in memorable Bible-learning activities, sing catchy songs, play teamwork-building games, make and dig into yummy treats, experience one-of-a-kind Bible adventures, collect Bible Memory Buddies to remind them of Jesus’ love, and test out Sciency-Fun Gizmos they’ll take home and play with all summer long. Plus, kids will learn to look for evidence of God all around them through something called God Sightings. Each day concludes with a Cave Quest Closing that gets everyone involved in living what they’ve learned. Family members and friends are encouraged to join in daily for this special time at 8:00 PM.

Kids at Cave Quest VBS will join a missions effort to repair homes for families in the United States.

Cave Quest is for kids from Pre-K to 6th grade and will run from 5:30 PM to 8:30PM each day. For more information, call 818.507.7400.

Commemorating Jesus’ Last Supper

12321367_1063874266968034_7649720348962008945_n

But he was pierced for our transgressions,
    he was crushed for our iniquities;
the punishment that brought us peace was on him,
    and by his wounds we are healed.
 We all, like sheep, have gone astray,
    each of us has turned to our own way;
and the Lord has laid on him
    the iniquity of us all.

-Isaiah 53:5-6

e commemorated the Lord’s Supper on March 24, 2016 during a special Maundy Thursday Service.

The Sanctuary was darkened for this service while solemn music played. The stage was adorned with candlelight and the communion table was set in the middle.

The service opened with the Scripture reading from the Gospel of John chapter 15 while scenes of Christ in the Garden of Gethsemane were displayed on the stage screens. The service included congregational hymns appropriate for the occasion interspersed with scripture reading from the Gospels, the New Testament and the book of Isaiah by church members.

After each scripture was read, each reader extinguished a candle on the stage. Pastor Shanlian gave the message for the evening, reflecting on the events of the Last Supper and subsequent arrest and trial of Christ. The deacons distributed small penny nails in plastic bags during the sermon. Pastor Shanlian instructed everyone to (carefully) apply some pressure to their hand where the nails pierced the hands of Jesus. Afterwards he invited each person to give their nail to another person in the church who has helped them in their spiritual journey by bearing their pain and being Christlike.

After the communion service, Pastor Shanlian extinguished the middle pillar candle, signifying the death of Christ and closed the large altar Bible signifying the closed tomb.

The congregation exited in quiet and later joined each other in the social hall for a light dinner.

 

The “Arpi Krikorian” Collection Now at the AEBC Gift Shop!

arpiart

The Church Gift Shop is proud to carry many popular items featuring the work of artist Arpi Krikorian. Through this unique line, Arpi shares her own vision of the beauty of Armenian traditions-including communal and family celebrations, intricate dances, and the elaborate details of authentic Armenian costuming.

From mugs tote bags your gift giving options just got better! Visit us this Sunday after the service!

Lear More about the artist. http://www.arpikrikorian.com/

Palm Sunday Devotional

Honor Someone Special This Easter!

easter_lilies

Fill our church with Easter Lilies this Resurrection Sunday by sponsoring one or more Easter Lilies!

All names will be printed in the Sunday Bulletin on March 27, 2016.

Each lily sponsorship is $20.00 any net proceeds to benefit the Children’s Church Ministry

Please use the insert in the Sunday bulletins or Submit the online form and payment options here.

Note: You must submit the form first and then make online payment through the link below. Submit a new complete form for additional lilies.

Thank you!

Easter Lily Donation

2 + 6 = ?

Անցաւորն Ու Մնայունը

 

by Rev. Dikran Shanlian

Կեանքի յարափոփոխ վիճակներուն մէջ, յաճախ մենք ալ կը մղուինք  անորոշութեան ու մութին մէջ խարխաբելով բոլորելու մեր երկրաւոր կեանքի օրերը:  Հոգեւոր, նեղութիւններ, վիշտեր ու ցաւեր կու գան ու կ’երթան: Ժամանակի ընթացքին խորունկ ցաւեր կը մեղմանան եւ մոռացութեան  կը մատնուին: Վէրքեր անշուշտ կը սպիանան եւ անպայման աչքերէ հոսող արցունքները կը ցամքին: Ասուպի նման կը սահին եւ կը սուրան մեր տարիներուն օրերը՝ որոնց փառքը աշխատանք ու ցաւ է:

Այս բոլոր փոխուող եւ փոփոխական վիճակներուն մէջ կան ու կը մնան անտեսանելի եւ անշօշափելի ճշմարտութիւններ, որոնք աւելի իրական ու տեւական են:

Read more

One Starry Night

AEBC hosted One Starry Night once again this Christmas season on December 26th. The Christmas Event featured a walk-through experience of Bethlehem. Families exchanged their “currency” at the City Gate for Roman denari and then explored various stations at the Bethlehem Marketplace with the Nativity story in the Stable. Upon exiting, guests were able to visit with the Magi at the Stargazer Camp.

Read more

Remembering Yegisabet Ekimyan

Our dear sister in Christ, Yegisabet Ekimyan, was called to her Heavenly Home on Wednesday evening, December 16, 2015.

Read more